از جمله روش هاى ارزشمند و كارآمد قرآن در جهت تربیت درست انسان ها و نجات بشر از ضلالت و گم راهى، توجه دادن آنان به وجود دشمنان و شیوه برخورد آنان در عرصه هاى گوناگون زندگى است. به دیگر سخن، یكى از اقدامات شایسته قرآن در جهت هدایت افراد و جوامع بشرى ، این است كه آنان را از وجود دشمنان گوناگون مطلّع سازد تا فكر نكنند هیچ مانعى آنان را در این جهت تهدید نمى كند .

» مستکبر کیست ؟
مستكبر گردن = كلفت در برابر حق .
مستکبر کسی است که  زیر بار حق نمیرود، گردنكلفتی میكند.
هركس در برابر حق گردن كلفتی كرد، مستكبر است. این معنای استكبار است.
در زمان ما دانه درشت استكبار آمریكاست و همیشه مستكبرین هم بودند. در قرآن فرعونها، قارونها، اینها مستكبر هستند(1). همچنین دیگر نمونه امروزی این شیوه رفتاری را می توان درمساله هلوکاست یافت. هلوکاست چه افسانه و چه پدیده ای بزرگ نمایی شده ، امروز در کشورهای استکباری به عنوان عقیده حکومت در آمده است و شخصیت استکباری ایشان اجازه نمی دهد تا کسی بدون هماهنگی ایشان و اذن و اجازه عقیده ای مخالف ایشان اتخاذ نماید.(2).

-  هركس خانهاش خوب است، ماشینش خوب است، مستكبر است؟
ممكن است كسی گدا باشد مستكبر باشد، ممكن است كسی تاجر باشد، مستكبر نباشد.
مستكبر یعنی کسی که در برابر حرف حق، نمیگوید : چشم!.
ممكن است كسی یك سیگار دستش باشد، هیچ چیزی هم ندارد، فقیر فقیر، یك سیگار دستش است، میگوییم: آقاجان! سیگار نكش. این گداست ولی مستكبر است.
ممكن است كسی خیلی هم وضعش خوب باشد، اما وقتی حرف حق میزنی میگوید: چشم! پس مستكبر خانه و ماشین و تلفن نیست.

-  مستکبران در قرآن
در قرآن ، فرعون و ابلیس به عنوان دو نماد از شخصیت مستكبران مورد تحلیل شخصیتی قرار گرفته اند. (سوره بقره آیه 34 و سوره قصص آیه 74 و نیز سوره مومنون آیه 46)
فرعون برای خود در یك فرایند طولانی شخصیتی ساخت كه قرآن از آن به شخصیت استكباری تعبیرمی كند. این شخصیت دارای گونه ای از رفتار و منش و كنش است كه شناسایی آن راهی برای تشخیص و تعیین مولفه های شخصیت های مستكبر واستكباری است.
شخصیت استكباری ایشان چنان در ایشان ریشه می دواند به طوری كه مردمان را به خاطر پذیرش امری قلبی مواخذه می كنند و خواهان هماهنگی و همراهی مردم با عقاید خود می شوند . به گونه ای كه اگر كسی بر خلاف و پیش از هماهنگی با ایشان به مطلب و موضوعی دیگری عقیده پیدا كرد باید مواخذه و مجازات گردد.
در داستان ایمان آوری ساحران قرآن گزارش می كند كه فرعون ساحران را به جهت عدم هماهنگی با وی مجازات می كند. بدین معنا كه مستكبران و حكومت های استكباری مردمان را به جهت عقیده مخالف یافتن مواخذه و مجازات می كنند. ( اعراف آیه 123 و طه آیه 71 و نیز شعراء 49)
-----------------
منابع :