از کپرنیک تا گالیله

میکلای کپرنیک (1473-1543) اعلام کرد که خورشیددر مرکز جهان است و سیاره ها (از جمله زمین) به درور آن می چرخند ، تیکو براهه(1546-1601) طی 30سال آخر قرن 17 رصد های بسیار دقیقی را انجام داد که نشان داد ،جدول های نجومی موجود ، نادقیق هستند . در سال 1572 یک ابرنو اختر و در سال 1577یک دنباله دار دیده شد . رصد های تیکو براهه نشان داد که هر دوی این ها از ماه بسیاردورترند ،پس این فرض ارسطویی که در ورای فلک ماه همه چیز ثابت است ، درست نبود . یوهانسکپلر در سال 1600 دستیار تیکو براهه شد و با استفاده از رصد های دقیق او ، قانونهای سه گانه اش را درباره ی حرکت سیاره های منظومه ی شمسی ، استنتاج کرد . قانونهای اول و دوم در سال 1609 و قانون سوم در سال 1619 .

گالیلئو گالیله (1564-1642) ، در سال 1610 بااستفاده از تلسکوپ خودش چهار قمر برجیس را کشف کرد .همچنین با استفاده از تلسکوپشدریافت که سطح ماه صاف نیست و لکه های خورشیدی را هم کشف کرد. این ها همه نشان میداد جسم های آسمانی بی نقص و تغییر ناپذیر نیستند . گالیله علاوه بر این ها لختی (البته به شکل حرکت دایره ای ، نه خطی) و تناسب ارتفاع سقوط آزاد با مجذور زمان راکشف کرد و اعلام کرد حرکت سقوط آزاد مستقل از جرم جسم افتان است .

فرانسیس بیکن (1561-1626) از اولین هایی بود کهبر اهمیت مشاهدات  در استنتاج قانون هایعلمی تاکید کرد .

در ایران طی این دوره صفویه حکومت می کردند :شاه اسماعیل اول (1501-1524) ، شاه طهماسب اول (1524- 1576)، شاه اسماعیل دوم (1576 -1577) ، سلطام محمد شاه (1578-1588) ، شاه عباس اول (1588-1629)و شاه صفی (1629-1642) !!!

نیوتن

ایزاک نیوتن (1642-1727) در همان سالی چشم بهجهان گشود ، که گالیله چشم از جهان فرو بست . طی سال های 1665 و 1666 حسابان راابداع کرد ، پژوهش هایی در زمینه ی رنگ ها داشت و دینامیک جدید (قانون های نیوتن)را بنا کرد . شکل برهم کنشی گرانش را هم در طی این دوره معرفی کرد . و همان وقت بهاین فکر افتاد که نیروی عامل سقوط جسم ها در سطح زمین ، همان نیرویی است ، که ماهرا در مدار زمین نگاه می دارد .بعد ها ثابت کرد که مسیر حرکت سیاره ها به دورخورشید بیضی است و در واقع قانون های کپلر را از قوانین نیوتن و برهم کنش گرانشیاستنتاج کرد . اصول ریاضی فلسفه ی طبیعی (پرینکیپیا) ، (شامل یافته های نیوتن درمکانیک) در سال 1687 منتشر شد . این جاست که برای اولین بار در تاریخ علم یک فرمولبندی برای مکانیک (قانون های نیوتن ) و یک برهم کنش (گرانش) معرفی می شود . که هردو در همه ی جهان معتبرند و با استفاده از آن ها مساله های متفاوتی (از جمله حرکتسیاره ها در منظومه ی شمسی) حل می شود . یعنی از روی تعداد کمی اصل ، با استفادهاز ریاضیات نتیجه های مشاهده پذیری به دست می آید که با تجربه سازگار است .

در ایران در طی این دوره ، صفویه حکومت میکردند ، شاه عباس دوم(1642-1666) شاه سلیمان (1666-1694) و شاه سلطان حسین(1694-1722)

لاگرانژ تا همیلتون

ژوزف لویی لاگرانژ (1736-1813) کتاب مکانیکتحلیلی را در سال 1788 منتشر کرد . این کتاب شامل مکانیک ، از زمان نیوتن تا آنموقع ، بر اساس ریاضی دقیق و با استفاده از حسابان بود .به گفته ی خود لاگرانژ :" در این کتاب هیچ شکلی نیست " . در این کتاب فرمول بندی قدرتمند لاگرانژیهم معرفی شده بود .

پییر سیمون دو لاپلاس (1749-1827) بین سال های1799 تا 1825 کتاب مکانیک سماوی را در پنج جلد منتشر کرد . در این کتاب حرکت اجراممنظومه ی شمسی (نه فقط در اثر گرانش خورشید ، بلکه با در نظر گرفتن سیاره هایدیگر) توصیف شده بود . ویلیام روان همیلتن (1805-1865) فرمول بندی مکانیک (تابعهمیلتنی و معادلات همیلتن ) را معرفی کرد .

در ایران در طی این دوره ، افشار ، زند و قاجارحکومت می کردند . نادر شاه افشار (1736-1747) ، کریم خان زند (1757-1779) ، آغامحمد خان قاجار (1795-1797) ، فتحعلی شاه قاجار (1798-1834) ، محمد شاه قاجار(1835-1848)  و ناصر الدین شاه قاجار(1846-1896) . در سال 1811 عباس میرزا (ولی عهد) و میرزا بزرگ (قائم مقام اول) ،برای اولین بار پنج  محصل را برای کسب علومجدید به لندن فرستادند . دار الفنون در پایان سال 1851 افتتاح شد . !!!

برگرفته شده از مقالات x2-011 و  x2-008 و  x2-007، دکتر محمد خرمی .